Słów parę o... wychowaniu, czyli z cyklu: pedagog z ukosa : )
Młodzież u progu późnej adolescencji funkcjonuje pod presją społecznych oczekiwań dotyczących dojrzałych zachowań, nie otrzymując jednocześnie pełnej autonomi ze strony dorosłych. Z tego powodu konieczne jest przewartościowanie wymagań dorosłych wobec swych dzieci. Konieczna jest swoista restrukturalizacja wzajemnych relacji, często będąca trudna dla obu stron, ale niezbędna, aby umożliwić pozytywne rozwiązanie kryzysu młodzieńczego. Rola rodziców będzie więc polegała na emocjonalnym wspieraniu dorastającego przez zrozumienie i udzielanie wskazówek dostosowanych do jego możliwości i sytuacji oraz na utrzymywaniu postawy umożliwiajacej doradzanie w ryzykownych sytuacjach bez groźby nałożenia dalekosiężnych i dotkliwych kar. Rodzic powinien wobec tego w tym okresie wykazać się wyrozumiałością wobec poczynań dziecka, jednocześnie określając jasne zasady współdziałania. Dobrą praktyką jest ustalenie przejrzystych oczekiwań z obu stron, warunków swoistej transakcji wymiennej – dziecko wypowiada swoje "żądania", zaś rodzic wpływając pozytywnie na poszerzanie autonomi dziecka, określa swoje wymagania będące pewnymi obowiązkami, wraz bowiem ze wzrostem przywilejów, które przyznajemy jako rodzice dziecku, wzrastać również powinny obowiązki, od których wykonania zależy jak wiele dziecko od nas otrzyma. Przez takie postępowanie wpływając pozytywnie na rozwój dziecka, buduje relację partnerską, która jest niezbędna w późnej fazie dojrzewania, do utrzymania, bądź ponownego wypracowania, wzajemnego zaufania. Obdarzając dziecko zaufaniem, nie możemy pozwolić by pozostało całkowicie poza naszą kontrolą, wręcz przeciwnie, kontrola powinna być silna, ale oparta nie na strachu i sankcjach, a autorytecie, odpowiednio uargumentowana. Rodzic powinien nie bać się dyskusji ze swym dzieciekiem, które w tym okresie nabiera wprawy w dysputach i szuka partnera do wymiany poglądów. Poprzez doświadczenie, cierpliwie powinnyśmy dać możliwość wypowiedzenia się naszemu dziecku, aktywnie go wysłuchać i nawiązać z nim dialog, kontrargumentując, bądź zgadzając się z jego słowami. Ważne w tym względzie jest też to, by na nasze spostrzeżenia nie rzutowała przeszłość, czyli przewinienia dziecka z lat dziecięcych, czy też nasze osobiste stereotypy i rodzinne zaszłości.
Aktywne słuchanie dziecka, da nam także możliwość zbliżenia się do jego problemów, które powinniśmy starać sie rozwiązać, porzez doradztwo, powołując się na nasze życiowe doświadczenie. Mowa tu o sugerowaniu rozwiązania problemu, naprowadzaniu na słuszną drogę wyboru, nie zaś na wynoszeniu swego dowświadczenia ponad próby poznawcze dziecka. Rodzic nie powinien dać odczuć dziecku wyższości swej pozycji, wynikającej przecież z różnicy lat. Przeciwnie, powinien starać się budować partnerską realację, traktując dziecko jak rozmówce na równi sobie. Takie zachowanie wzbudzi owe zaufanie, jak również ukaże naszemu dziecku, że akceptujemy jego argumenty, co wpłynie pozytywnie na dalszy jego rozwój. Często bowiem zdarza się, iż młodzież w okresie adolescencji ma zaniżone poczucie wartości, obraz ich samych zdaje się im być odstającym od normy, czują się wówczas wykluczeni ze środowiska rówieśników, czy wręcz wyalienowani, wówczas należy okazać dziecku wsparcie, poprzez wykazanie zainteresownia jego problemami, znalezieniem czasu w natłoku zajęć, tak aby poza udzielonym wsparciem, poczuło, iż jesteśmy w stanie zrezygnować z własnego harmonogramu na rzecz pomocy jemu. W taki sposób budujemy swój autorytet jako osoby, której warto się zwierzyć i na której można polegać. To bardzo ważne, w moim przekonaiu, by dziecko odczuło, iż jest dla nas pełnowartościowym człowiekiem. Dziecko otrzymujące od nas wsparcie i zaintersowanie, samoczynnie zwiększa ocenę samego siebie. Istotną kwestią jest byśmy również otwarci byli na nurtujące dziecko w tym wieku tematy, takie jak problemy z gupą rówieśniczą, zawody miłosne, czy natarczywe poszukiwanie sensu życia. Żaden z tych przykładowych tematów, nie powinien być dla nas tabu.
Pozytywny wpływ na rozwój młodego człowieka w tym okresie będzie miała też elastyczność ustalonych czy też obowiązujących zasad. Sztywne trzymanie się ram wpływa niekorzystnie na relacje z dzieckiem, bowiem w okresie buntu, tryb życia naszego dziecka wielokrotnie staje się nieregularnym, wówczas powinniśmy wykazać się wyrozumiałością, nie bagatelizując oczywiście nie wykonania danego obowiązku przez dziecko, ale zamonitowania go i przypomnienia ustaleń umowy, nie zaś karania za jego nie wykonanie.
Wyrozumiałość z naszej strony, procentować będzie w późniejszym okresie, zrozumieniem naszej postawy przez dziecko, które ucząc się przykładnych wzroców oraz otrzymując stopniową wolność wyboru, samo zacznie kontrolować swoje zachowania, organizując swój harmonogram dnia, tak by uwzględnić zarówno swoje plany jak i narzucone przez nas obowiązki. Wyżej wymienione: dyskusje, partnerskie traktowanie, współdziałanie – to sposoby zaktywizowania młodego człowieka do podjęcia zarówno działania jak i wewnętrznej autorefleksji. Stąd ważne byśmy nie zaniedbywali rozpoczętego procesu wymiany doświadczeń, a w przypadku zdarzenia skutkującego nadszarpnięciem zaufania, przyznali się do błędu, co wpłynie pozytywnie na dziecko, ucząc je pokory oraz szczerości wobec osób zaufanych. Kreowanie i wypowiadanie jasnych i zwięzłych komunikatów toaa także cecha pożadana w procesie pozytywnego wpływania na dziecko, poprzez to dziecko bowiem uczy się systematyczności i logicznego działania, wykonywania poleceń, których wykonanie skutkuje samosatysfakcją. W ten sposób, adolescent zdaje sobie sprawę ze swego rodzaju "taryfy przetargowej", czyli wie, iż wykonanie danego zadania jest tożsame z otrzymaniem nagrody, badź w postaci pochwały z naszej strony, badź jedynie poprawnych realicji, które utrzymując skutkują komfortem psychicznym, dającym poczucie bezpieczeństwa. Przytoczone powyżej zasady, czy też możliwe drogi pozytywnego wpływania na nasze dziecko, można ująć w teorii autorytatywnego wychowania, czyli wychowania opartego o silną kontrolę sprawowaną w sposób niekarzący, nakłanianie do przestrzegania dyscypliny i zasad w sposób intuicyjny, jako sugestie, nie zaś nakazy, brak nadmiernych ograniczeń, bliskość emocjonalną i wsparcie. Styl ten skutkuje zdolnością dziecka do samokontroli, wyższą samooceną i zdolnością podejmowania wyzwań.
ver.di. Akademiki. Katowice-Ligota.
Playlista MB z 11.09.2011: Death Note - Low of Solipsism II | In credo - The Lovers Theme | Death Note - Light Lights Up Light For Piano | Yann Tiersen - Plus d'Hiver | Apocalyptica - Grace | Apocalyptica - Enter Sandman | Switchfoot - You | Hilda Leskova - You and I | Hans Zimmer - Under the Stars | Na Bani - Wędrujemy | Wolna Grupa Bukowina - Bez Słów
